بنام خداوند جان و خرد مقدمهء مؤلف تاريخ سياسى ايران مملو است از پيچيدگىها و راز و رمزهايى كه همچنان نهفته مانده و كسى را ياراى آن نيست كه به روشنى بگويد در اين جولانگاه سياست قدرت‌هاى بزرگ چه رويدادهايى به وقوع پيوسته و كدامين رويداد به نفع ايرانيان بوده و كدامين به ضرر آن . اين پيچيدگى تاريخ سياسى ايران از آنجا ناشى مىشود كه اين سرزمين تا مدت‌ها همسايه دو قدرت بزرگ جهانى ( روس و انگليس ) بوده و ازآن‌پس تاكنون نيز از يك‌سو به يك قدرت بزرگ جهانى ( شوروى ) و ازسوىديگر به آبراه حياتى خليج فارس وصل است . با پيدايش نفت ، اين منبع عظيم و انحصارى انرژى نيز كه قرار بود قاتق نان باشد ولى قاتل جان شد ، علت ديگرى پديد آمد تا منافع عظيم اقتصادى قدرت‌هاى بزرگ ايجاب كند كه در امور داخلى اين سرزمين نفوذ خود را گسترش دهند . در مجموع عوامل بسيارى دست‌به‌دست هم داد و صحنهء سياسى ايران را هماوردگاه قدرت‌هاى بزرگ جهانى كرد . نفوذ قدرت‌هاى بزرگ در اين سرزمين تا بدان حد بود كه در دوران قاجاريه ، عزل و نصب وزراء ، حكام ولايات و حتى مقامات بسيار پايين‌تر از آنان نيز با صلاحديد يكى از دو سفارت روس و انگليس انجام‌پذير بود . طبيعى است كه در چنين شرايطى ، آنان كه هواى رياست ، وزارت و بلندپروازى در سر داشته‌اند ، مىبايستى عشوه‌ها به كار برده باشند تا دل سفارتخانه‌اى را به دست آورده باشند . و اين جالبست كه اسرار بسيارى از اين مردمان كه به ميهن خود و مردم خويش خيانت ورزيده‌اند ، هنوز هم همچنان حفظ گرديده است . اسناد و مدارك وابستگى بسيارى از رجال دورهء قاجاريه و پهلوى همچنان مخفى مانده و از سوى آرشيوهاى وزارت خارجهء دول بزرگ چاپ و منتشر نگرديده است . البتّه شايد اين توقع ما بىجا باشد و با منافع قدرت‌هاى بزرگ هم‌آهنگى نداشته باشد !